Welkom bij De Rand

Scheiding tussen zonnepark en snelweg bij de Grift

De Grift: de plek waar onze windmolens staan en straks ook ons zonnepark. Wat de volgende stap is? Eén geheel maken van het gebied. Een plek waar duurzame energie wordt opgewekt en waar je kunt ronddwalen: van het bezoekerscentrum De Mussenhut, naar de windmolens en het zonnepark. Een plek waar mensen graag zijn.

In het ontwerp van dit energiepark is ingezet op efficiëntie, wat betekent dat het maximale uit de zon en de wind wordt gehaald. Om deze reden staan de zonnepanelen in een zuidopstelling. Ook is rekening gehouden met de archeologische waarden van het gebied, waardoor de panelen op betonnen ‘voeten’ worden geplaatst. Maar: een optimale levering van groene energie is niet het enige wat hier gebeurt. Al wel eens van cable pooling gehoord? Nee? Een complex proces waardoor de opwek van groene stroom wordt gereguleerd, zodat we de juiste hoeveelheid stroom afstaan aan het stroomnet. Op de Grift gebeuren mooie dingen. Hier wordt impact gemaakt. Dat mag gezien worden.

Groene energie in een aantrekkelijk park

Kosmo Broom van FAIR2 Media en landschapsarchitect Jan Heersche van Hofstra|Heersche denken hier hetzelfde over. Jan: ‘Een goed leefbaar zonnepark. Optimale levering van groene energie gecombineerd met een aantrekkelijk park. Ondanks dat niet vanaf het begin is nagedacht over de indeling van het landschap, wordt nu gewerkt aan een park waar aandacht is voor omgeving, ecologie en bruikbaarheid. Om een mooi verhaal te vertellen.’ Kosmo: ‘Ondertussen willen we ook dat het park toegankelijk is voor, bijvoorbeeld, schoolklassen. Volwassenen en kinderen op een interactieve manier kennis laten maken met het park en met cable pooling. Er gebeurt hier iets technologisch magisch.’

De Rand

Het park is vanaf de snelweg goed te zien. Door de zuidopstelling staan de panelen met hun achterkant naar de snelweg toe. Dit, en de betonnen pootjes waar de panelen op staan, maakt de zonnepanelen op zichzelf niet aantrekkelijk. Dit moet anders kunnen. En daarbij: constant langsrazend verkeer in je ooghoek is geen positieve toevoeging aan de beleving van een park. Een duidelijke doch elegante scheiding van het park met de snelweg, dat is het streven. Welkom bij De Rand!

Jan: ‘We hebben maar beperkte plek, je praat hier over 100 meter. Dat is helemaal niks gerekend over een lange snelweg, het moet geen incident worden. Het moet een relatie leggen met de rest.’ Kosmo: ‘We creëren iets waar mensen naartoe willen gaan. Het gebied opdelen in onderdelen, zodat het de moeite waard wordt. Visueel en gevoelsmatig.’

Samenbrengen en samenkomen. De Grift is meer dan een windmolen- of zonnepanelenpark. Het is een rond verhaal, met een begin en een einde. Een verhaal over cable pooling, zonnepanelen en windmolens. Wat Kosmo en Jan precies gaan creëren bij De Rand? In deze animatie krijg je een idee waar het naar toe gaat. Een definitief plan volgt in het najaar van 2020.

De Rand is een idee van Wiek-II, dat het energiepark op De Grift ontwikkelt in nauwe samenwerking met Energiecoöperatie WPN.

Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen via deze website of social media. Of schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Dat kan natuurlijk ook, via het formulier onderaan deze pagina.

Nieuw leven door zon op de Grift

Met Zonnepark de Grift verwelkomen we binnenkort niet alleen zonne-energie, maar ook nieuwe natuur en nieuwe dieren. Met struiken, kruiden en mooie slootoevers bloeit de omgeving op. Hoe wekken we duurzame energie op én helpen we de biodiversiteit? 

In gesprek met landschapsecoloog Paul Chardon. Over zonneparken en hun invloed op de biodiversiteit en de ecologische maatregelen die worden genomen bij Zonnepark De Grift in Nijmegen.

Zonneparken: negatief voor de natuur?

Dit is geen vraag die simpel met ‘ja’ of ‘nee’ beantwoord kan worden. Een zonnepark in een mooi natuurgebied: dat zal inderdaad veel beschadigen. Maar leg je een zonnepark aan op een agrarische akker of een grasland, dan is er niet veel aanwezig om te beschadigen. Paul: ‘Je moet steeds goed kijken naar de uitgangssituatie. Een terrein met, bijvoorbeeld, veel weidevogels. Daar moet je geen panelen leggen. Zodra een zonnepark nadelig is, laat het dan. Leg ze aan waar niet veel leven is. Op akkers of graslanden. Op deze plekken kun je maatregelen treffen die een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit.’

Nieuw leven creëren

Dus, kies een plek waar niet veel biodiversiteit aanwezig is én richt je zonnepark zo in dat je nieuwe biodiversiteit kunt creëren. Het creëren van nieuwe biodiversiteit? Ja! Een ‘clean’ zonnepark doet natuurlijk weinig voor de natuur. Een grasland met enkel lange rijen van zonnepanelen, daar ga je geen nieuw leven mee creëren. Maar je kunt zonneparken op zo’n manier inrichten dat er een meerwaarde bestaat.

En dat is precies wat ontwikkelstichting Wiek-II doet met zonnepark De Grift. In samenwerking met Paul Chardon verwelkomen ze naast zonne-energie binnenkort ook nieuwe natuur en nieuwe dieren. Hoe doen? Je leest het hier.

Landschapsecoloog Paul Chardon
Paul Chardon is landschapsecoloog en werkte 15 jaar voor verschillende organisaties zoals de Universiteit van Wageningen

Opstelling van de zonnepanelen is cruciaal

Een belangrijk punt is de opstelling van de panelen. Je hebt rijen zonnepanelen, die in een landschap naast elkaar gerangschikt staan. Hoe dichter de panelen op elkaar staan, hoe minder zonlicht de bodem kan bereiken. Maar zonlicht is belangrijk voor leven.

Als je de panelen nét iets uit elkaar zet, zodat de zonneschijn de bodem kan bereiken, kunnen er kruiden groeien tussen de panelen. Inheemse kruiden, zoals margrieten en fluitenkruid, zijn erg belangrijk. Kruiden zijn een voedselbron voor insecten en ze geven beschutting.

Combinatie van zonnepark en biodiversiteit

‘Daarbij gaan we bij zonnepark De Grift struweel aanplanten. Struweel zijn struiken die in Nederland al voorkomen. In het voorjaar geven ze bloesem, en dus nectar en stuifmeel voor insecten. Op insecten komen vogels af. In het struweel kunnen vogels hun nesten bouwen en in het najaar komen er bessen aan de struiken. Deze combinatie van zonnepark en ecologie is een win-win en zorgt voor meer biodiversiteit op wat nu een akker is.

Bij De Grift loopt een belangrijke sloot door het park heen. Deze sloot krijgt natuurvriendelijke oevers, zodat flora en fauna zich daar beter kunnen settelen. De waterkwaliteit neemt toe, wat ook weer een positieve invloed heeft op de vissen in het water. Dan kunnen de kikkers ook weer zonnen op de oever.  Ja, dat doen ze dus.

Het aanplanten van struweel (inheemse struiken) bij zonneparken zorgt voor nieuw leven zoals insecten en vogels

Alles is met elkaar verbonden

Paul: ‘Als je voor de ene soort iets doet, heeft dat weer invloed op een andere soort. Alles is met elkaar verbonden.’ Het gaat altijd weer over de juiste afweging. En verder kijken dan enkel de duurzame energie opbrengst. Veel ontwikkelaars zijn vooral bezig met het maximaliseren van hun opbrengst. Hoe meer panelen, hoe meer opbrengst.

Als je struweel gaat aanplanten, kun je een paar panelen minder plaatsen. En hoezo, groen rondom de voet van je windmolen? Dat draagt niet bij aan de opbrengst, maar kost wel geld om aan te leggen en te onderhouden. Paul: ‘Dat is zonde. Elk menselijk handelen heeft invloed op de natuur, daar moeten we bij stilstaan. En waar nodig, moeten we dat omzetten in iets positiefs’.

Het hoogst noodzakelijke uit de omgeving halen, met respect voor alle aspecten van de natuur. Dat is ook het streven op De Grift: zonnepanelen op een groene strook waar zich al een aantal windmolens bevinden en struiken, kruiden en mooie slootoevers. Deze plekken zijn een voedselbron of vormen een schuilplek aan dieren. De panelen zelf fungeren zelfs als uitkijkpunt voor sommige vogels.

Tess Verhees