WindpowerNijmegen en de RES

De Regionale Energiestrategie (RES) is een programma om de opwekking van duurzame energie te bevorderen. Het nationale doel is om 2030 49% minder CO2-uitstoot te hebben dan in 1990. Energiecoöperaties spelen een belangrijke rol in deze transitie. Ook WindpowerNijmegen wil graag haar steentje bijdragen.

Wat is een Regionale Energiestrategie (RES)?

Kort gezegd: met de Regionale Energiestrategie (RES) doen de gezamenlijke overheden in een regio (gemeenten, waterschappen, provincie en Alliander) een bod aan het Rijk om de doelstellingen in het Klimaatakkoord voor 2030 te gaan halen. Er zijn 30 RES- regio’s in totaal. Onze regio is ‘Arnhem-Nijmegen’.

Bod aan het Rijk

Op dit moment is er besluitvorming over het gezamenlijk proces en de uitgangspunten bij de overheden in de regio op basis van een startdocument: “de concept-startnotitie”. De volgende stap is dat een concept-bod wordt voorbereid, dat in juni 2020 aan het Rijk moet worden aangeleverd, al snel dus! In het bod geven de regio’s aan hoe zij voor hun regio duurzame energie opwek gaan invullen, en ruimtelijk denken in te passen. Daarbij hoort ook een inzicht in de regionale warmtevraag en de beschikbare regionale warmtebronnen.

Overheden in de regio Arnhem-Nijmegen

De RES-regio Arnhem Nijmegen bestaat uit de volgende overheden:
– De Provincie Gelderland;
– De waterschappen: Rijn en IJssel, Vallei en Veluwe en Rivierenland;
– De gemeenten: Doesburg, Zevenaar, Duiven, Westervoort (De Liemers), Rheden, Rozendaal, Renkum, Arnhem (Veluwezoom), Lingewaard, Overbetuwe, Druten (Oost-Betuwe) en Beuningen, Nijmegen, Berg en Dal, Heumen en Wijchen (Rijk van Nijmegen).

De hoofddoelstelling is om 49% minder CO2-uitstoot in 2030 (ten opzichte van 1990) te gaan halen. In Gelderland gaat men zelfs een stapje verder met 55% in het Gelders Energieakkoord (GEA).

Wat is de rol van energiecoöperaties?

De energiecoöperaties in de regio zijn geen officiële partner in de RES Arnhem-Nijmegen. Maar we hebben wel een belangrijke rol te vervullen. Samen met de samenleving!, is het motto van de RES. We pleiten er dan ook met de gezamenlijke energiecoöperaties in de regio voor om daar goede invulling aan te geven, o.a. met procesparticipatie (vanaf het begin!) en eigendom van energieprojecten minimaal 50 % voor de lokale omgeving (burgers en bedrijven). Zie onze gezamenlijke reactie op de concept-startnotitie RES-regio Arnhem-Nijmegen.

Het RES-proces

De aftrap van het RES-proces was voor de zomervakantie. In het RES-proces worden de ruimtelijke inpassingen voor de opwekking van duurzame elektriciteit, koppelen van bronnen aan de warmtevraag en de daarvoor benodigde opslag en energie-infrastructuur onderzocht en vastgesteld. In het proces richting uitvoering spelen lokale overheden, ondernemers en inwoners een cruciale rol. De energiecoöperaties in de regio zijn een belangrijke ‘stakeholder’ in dit proces. Belangrijk onderdeel in het RES-proces is een serie van bijeenkomsten met partners en ‘stakeholders’ om het resultaat te komen. Volgende stap zijn een aantal ‘ruimteateliers’ over 1) thematische koppelkansen, 2) bouwstenen op basis van landschap, en 3) een matrix aan denkrichtingen en de eerste berekeningen in een energiemodel.

Het klinkt abstract, maar in de praktijk komt het erop neer: “hoe komen we in de regio tot goede initiatieven?” En voor ons: hoe kunnen we met WindpowerNijmegen daaraan bijdragen! Uit het RES-proces komen ook weer interessante bevindingen en bouwstenen, zie verslag 26/6 en 1/7, waar we als coöperatie mee aan de slag kunnen. En de samenwerking met andere coöperaties levert nieuwe ideeën en inzichten.

Wat kunnen en willen we als WindpowerNijmegen (en andere coöperaties) in het RES-proces:

  • Organiseren van meer projecten met zo veel mogelijk participatie.
  • Helpen met de kansen en knelpunten van participatie, niet alleen financiële participatie.
  • Bijdragen aan het creëren van draagvlak/acceptatie.
  • Invloed op gemeenteraden om in te stemmen met een ambitieus RES-bod waarin participatie verankerd wordt.
  • Succesfactoren verankeren, zoals inpassing in het landschap, koppelkansen, versterken lokale economie.
  • We willen dat de energietransitie leuk is, sneller gaat, met initiatieven die steeds beter worden.

Ineke de Jong (onder de Rijn) & Irma Corten (boven de Rijn) In de rol van vertegenwoordiger energiecoöperaties regio Arnhem-Nijmegen in het RES-proces.
ineke@wiek-ii.nl / irma.corten@rijnenijsselenergie.nl

Meer informatie over de RES (landelijk): kijk op https://regionale-energiestrategie.nl/default.aspx

Of bekijk deze Gelderse animatie >

Wat is de Regionale Energie Strategie?

 

Bart Hillen investeert in de toekomst

Hij was naar eigen zeggen de eerste Nijmegenaar met een zonnepaneel op zijn dak. En had daar ook een zonneboiler, maar dat was destijds nog een minder goede investering. We hebben het over 25 jaar geleden. Bart Hillen is al lang bezig met duurzaamheid, dus toen hij een paar jaar terug in de krant iets las over het burgerinitiatief voor een Windpark Nijmegen-Betuwe was hij meteen enthousiast.

Echte zeggenschap

Hij sprak er eens over met een vriend, bezocht een informatiebijeenkomst en schreef in op aandelen. ‘Wat me het meest aantrok, was dat het vanuit de burgers kwam. Het windpark is een coöperatie, dus als aandeelhouder heb je stemrecht op de algemene ledenvergadering. Je hebt echt zeggenschap.’

De aandelen leveren ook rendement op, dat ieder jaar wordt uitgekeerd. Hillen is daar tevreden over, maar ‘ik vind het ook heel goed dat een deel van de opbrengst naar een investeringsfonds gaat. Daar worden later weer nieuwe duurzame energieprojecten uit gefinancierd, zoals energie- en warmteopslag.’

Net als bij het windpark leent de bank het leeuwendeel van de investering in het zonnepark. Van de burgers (lees: aandeelhouders) is een startkapitaal van een miljoen euro nodig. Meer geld moet je niet ophalen, zegt hij, want dan wordt het rendement te laag.

Meer jongeren

Hij hoopt dat het zonnepark bij de komende inschrijving meer jongeren zal trekken. ‘Het is nu vooral een zaak van ouderen. Dat snap ik wel, want ouderen hebben geld. De Zonaandelen zijn met 50 euro per aandeel goedkoper dan de windaandelen en dat is misschien ook haalbaar voor jongeren. Het gaat er niet om dat je veel aandelen koopt, maar juist dat heel veel mensen er een paar kopen, want dan krijg je een groot draagvlak. Je investeert toch in de toekomst.’

En dat blijft nodig, ook al draagt dit initiatief maar een heel klein beetje bij aan een duurzamere wereld. ‘Je moet toch je best doen, je moet tegen je nageslacht kunnen zeggen dat je je best hebt gedaan.’

Parijs is nog ver

‘Parijs is nog ver’: de gevleugelde uitspraak van Joop Zoetemelk op het T-shirt dat Hillen draagt slaat ook op de klimaatakkoorden van Parijs. Hij heeft er een hard hoofd in dat die worden gehaald: alle landen moeten meedoen maar er is tegenwerking. ‘Eind jaren zeventig begon door te dringen hoe schadelijk die broeikasgassen zijn. Toen ik ruim twintig jaar geleden post-hbo milieukunde studeerde, discussieerden we daar ook uitgebreid over. Kun je nagaan hoe lang het duurt voor zoiets urgent wordt.’

Maar toch, Parijs mag dan ver zijn, Joop Zoetemelk is na vijf keer tweede toch winnaar geworden in de Tour de France.